چچ

مضاربه

تعـــریف
مضاربه یعنی تجارت با سرمایه دیگری و در اصطلاح عقدی است که به موجب آن مالک، مالى (سرمایه) را در اختیار فردى دیگر (عامل) میگذارد تا با آن سرمایه تجارت کند و سود حاصل از تجارت میان صاحب سرمایه و عامل به نسبت معین و از پیش تعیین شده‌ای، تقسیم شود. مضاربه به دو نوع عام و خاص تقسیم میشود. در مضاربه عام، عامل به انجام تجارت خاصی مکلف نشده است. برای مثال بانک، سرمایهای را در اختیار مشتری اعتباری قرار میدهد و نوع تجارت را برای وی مشخص نمینماید. به عبارت دیگر در این نوع از مضاربه برای بانک تفاوتی نمیکند که عامل چه نوع تجارتی را انجام میدهد. در مضاربه خاص، عامل به انجام تجارت معینی مکلف شده است. به عنوان نمونه بانک، سرمایهای را در اختیار مشتری اعتباری (عامل) قرار میدهد و او را مکلف به تجارت برنج می نماید.

هــــــدف:

عقد مضاربه از عقود مشارکتی است. عقود مشارکتی، عقودی هستند که طرفین قرارداد به جای مقابل هم قرار گرفتن، در کنار هم قرار میگیرند و برای رسیدن به هدفی مشترک متحد میشوند و در واقع بنای آنان، بر مشارکت و همکاری است که هدف از ایجاد آن کسب سود است ولی سودی احتمالی و نامعلوم که در آینده بهدست میآید و حاصل کار و سرمایهی طرفین عقد است.

ویــــــژگی ها:

مضاربه از جمله تسهیلات کوتاه مدت (بازپرداخت حداکثر یکساله) است که موسسه بر اساس آن می تواند منحصراً جهت گسترش امور بازرگانی، به عنوان مالک سرمایه نقدی لازم را برای انجام یک معامله تجاری در اختیار عامل، اعم از شخص حقیقی یا حقوقی قرار دهد و در سود حاصله به توافق شریک باشند.

در مضاربه نقش مالک و عامل کاملا از یکدیگر جداست و تاکید و تصریح شده است که مالک فقط سرمایه را تامین نموده و به هیچ عنوان وظایف عامل را بر عهده نگیرد. در مقابل، عامل نیز تنها وظیفه عاملیت را بر عهده دارد.

بجز هزینه های تعیین شده در قرارداد پرداخت هرگونه وجهی از سرمایه مضاربه بابت تامین هزینه ها، جایز نبوده و برعهده عامل است.

سرمایه در عقد مضاربه باید وجه نقدی، معلوم و معین باشد.

قوانین و مقررات مرتبط:

- مواد 546 الی 560 قانون مدنی

- مواد 36 الی 39 آییننامه فصل سوم قانون عملیات بانکی بدون ربا(بهره)

توضیحات تکمیلی:

1- در هنگام انعقاد هر قرارداد شرایط عمومی توسط بانک گفته شده و پس از آن از وجود صحت آن اطمینان حاصل می نمایند. ضمنا توانایی مشتری اعتباری در انجام تجارت در قالب مضاربه، یکی از شروط صحت آن است.

2- به منظور انجام صحیح عقد مضاربه، می بایست شرایط معامله برای مشتری به صورت واضح بیان شود.

3-تسهیلات مضاربه در نظام بانکی عمدتاً به این صورت است که بانک به عنوان صاحب سرمایه، مبلغی را در اختیار مشتری اعتباری قرار داده و او را مکلف به انجام تجارت معینی در زمانی مشخص مینماید. بنابراین موضوع تسهیلات مضاربه میبایست «تجارت» باشد و صرف مبلغ تسهیلات مضاربه در امور دیگر (مانند پرداخت بدهی و دستمزد کارگران و ...) نشود.

آدرس کوتاه شده: